برگزاری دومین نشست از مجموعه نشست های مرکز حافظ شناسی در سال جدید

نشست بازشناسی ترجمه‌ی پال اسمیت استرالیایی از دیوان حافظ در شیراز برگزار شد. این نشست که سیصد و بیست و دومین نشست از مجموعه نشست های مرکز حافظ شناسی بود با همکاری اداره ی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس و مرکز پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز صورت پذیرفت.

در آغاز مراسم، دکتر کاووس حسنلی، مدیر مرکز حافظ‌شناسی به ایراد سخنان خود پرداخت. وی ضمن خوشامدگویی به حاضران و سپاسگزاری از دکتر زهرا طاهری، استاد دانشگاه ملی استرالیا که مهمان و سخنران جلسه بود از اهمیت ترجمه ی درست و مناسب آثار بزرگان برای انتقال اندیشه های آن ها به ذهن و ضمیر دیگران سخن گفت. استاد دانشگاه شیراز با تأکید بر نقش مترجمانی چون فیتز جرالد و کلمن بارکس در شناساندن خیام و مولوی به مردمان دیگر نقاط جهان، آشنا نبودن بسیاری از مترجمان با ظرافت های زبان فارسی را سبب تفاوت ترجمه ی آن ها با حقیقت اشعار ایرانی دانست؛ به‌ویژه شعر شعرایی چون حافظ که پر از ایهام و معانی چندپهلوست هرگز تن به ترجمه نمی‌دهد و آن‌چه از صافی ترجمه می‌گذرد، بخش بسیار اندکی از آن شعر واقعی‌ست. اما در عین حال،  تلاش برای ترجمه ی صحیح اشعار فارسی را بایسته و ضروری خواند.

دکتر حسنلی در ادامه افزود: کدام متن ادبی است که از چنین بختیاری بهره‌مند باشد که مترجم آن متن هم بر زبان مبدأ، هم بر زبان مقصد و هم به روح اثر ادبی تسلط داشته باشد و آن را به درستی درک کند؟ با این همه کسی مانند فیتز جرالد به دلیل ذوق شعری و آشنایی با ذائقه ی مردم مغرب‌زمین، ترجمه‌ای به نام خیام منتشر کرد که مشهور شد و خوانندگان بسیاری یافت. کسی مانند کلمن بارکس که خود، زبان‌شناس و شاعر است و کسی مثل پال اسمیت که شاعر است نیز به دلیل همین ذائقه ی شعری اگر زبان مبدأ را هم نشناسند، چون زبان مقصد را خوب می‌دانند ترجمه‌ی آن‌ها در زبان مقصد می تواند علاقه مندان بسیار داشته باشد. با این همه، همیشه باید به یاد داشته باشیم که این ترجمه‌ها با اصل اثر که در زبان مبدأ پدید آمده است، بسیار فاصله دارد.

در ادامه ی مراسم، دکتر زهرا طاهری، استاد دانشگاه ملی استرالیا و سخنران این نشست، به‌شرح حال و زندگی پال اسمیت پرداخت و گفت: پال اسمیت در سال ۱۹۷۱ کار برگرداندن دیوان حافظ به انگلیسی را شروع می‌کند و در طول دوازده سال ترجمۀ ۷۹۱ شعر را به‌اتمام می‌رساند. او، خود معتقد است اولین کسی است که فرم درست غزل را به انگلیسی سروده است و از قول یکی از دوستان حافظ‌شناسش می‌نویسد که این ترجمه ۹۹ درصد حافظ است و یک‌درصد پال اسمیت. اولین کسی که ترجمه ی دیوان حافظ را از او می‌خرد، جودیت رایت یکی از معروف‌ترین شاعران استرالیاست. دکتر طاهری افزود: پال اسمیت پس از آشنایی با حافظ و با الهام از شعرهای او مجموعه‌شعری به نام غزل چاپ می‌کند. او همچنین ۳۰ کتاب، مقاله، نمایشنامه، داستان، داستان‌های رادیویی و کتاب کودکان براساس زندگی حافظ نوشته است. یک رمان سه جلدی نیز بر اساس شرح حال حافظ نگاشته که نوشتن آن ۱۴ سال طول کشیده و بعداً به‌صورت نمایشنامه درآمده و در دهۀ نود در استرالیا اجرا شده است. اخیرأ نیز اسمیت مجموعه‌ شعری چاپ کرده که آغاز هر شعرش مطلع غزلی از حافظ است. وی در ادامه، راه درست دریافتن درک و دانش پال اسمیت از حافظ و شعرش را آگاهی از این موضوع دانست که وی از چه زاویه‌ای به حافظ می‌نگرد؟ حافظ از دیدگاه او چگونه انسانی است و شعر حافظ را حاوی چه پیامی می‌داند؟ کدام بُعد حافظ را می‌شناسد و از کدام بُعد غافل مانده است.

همچنین ببینید

امضای تفاهم نامه ی مرکز حافظ شناسی با استاد دانشگاه ملی استرالیا

روز دوشنبه ۲۶ فروردین ماه سال ۹۸، تفاهم‌نامه‌ای میان مرکز حافظ‌شناسی-کرسی پژوهشی حافظ و دکتر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *