گزارش سیزدهمین همایش انجمن ترویج زبان و ادب فارسی در شیراز

آیین گشایش سیزدهمین گردهم آیی بین المللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی صبح روز چهارشنبه ۱۸ مهرماه با قرائت پیام های وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در تالار شهید دستغیب مجتمع فرهنگی رفاهی دانشگاه شیراز برگزار شد. این مراسم با حضور اساتید، دانشجویان و ادیبانی از سراسر ایران و سایر کشورها ترتیب یافت.

دکتر سید مجتبی زبرجد، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه شیراز در ابتدای مراسم با خوش آمدگویی به شرکت کنندگان در همایش گفت: دانشگاه شیراز از دانشگاه های برتر کشور به شمار می آید و در زمینه های مختلف از جمله زبان و ادبیات فارسی فعالیت های مؤثری به انجام رسانده است. وی با اشاره به حضور اساتید صاحب نظر و بنام در دانشگاه شیراز، خاطرنشان کرد: اين دانشگاه در گسترش تحصيلات تكميلی و ايجاد گرايش های جديد زبان و ادب فارسی در كشور پيشرو است.

پس از ایشان، دكتر كاووس حسن لی، مدیر مرکز حافظ شناسی و دبير گردهم آیی به ایراد سخنان خود پرداخت. وی در آغاز عنوان کرد: در كمتر همايش ادبی اين چنين چهره های ادبی و فرهنگی با سليقه های گوناگون حضور داشته اند و اين نشان دهنده ی اعتبار و شكوه برنامه و سبب دلگرمی رگزاركنندگان همايش است. دکتر کاووس حسن لی در گزارش كوتاهی به تشريح برنامه های سه روزه ی اين گردهم آیی پرداخت و گفت: بعد از انتشار فراخوان خوشبختانه بيش از ۱۱۰۰ نفر از استادان و دانش پژوهان از اين گردهم آیی استقبال كردند و مقاله فرستادند كه پس از داوری، ۲۹۷ مقاله برای لوح فشرده و ۳۰۷ مقاله براي چاپ در كتاب در نظر گرفته شد. وي با اعلام اينكه ۷۰ مقاله نیز به صورت سخنرانی ارائه می شود، خاطر نشان كرد : براي نخستين بار در كشور توانستيم مقالات پذیرفته شده را پيش از برگزاری همايش در  پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) نمايه كنيم و  البته چكيده ی مقالات نيز منتشر شده است. صاحب کرسی حافظ پژوهی در کشور ادامه داد: ضرورت بازگشت به متن و تلاش برای دستاوردهای تازه از دل متن مهم است؛ زيرا ما مدتی است از متن فاصله گرفته ایم و گاهی ارزش آن را  فراموش کرده ایم. وی در پايان با تأكيد بر ضرورت كاربردی كردن ادبيات گفت: ادبيات ما  غير كاربردی شده است؛  آثار ادبی روبه مردم نيست و نقش ویژه ی خود را در میان مردم از دست داده است.
در ادامه، آقاي هادی پژوهش، معاون استاندار فارس با تأکید بر اینکه نقش شيراز در توسعه ی زبان و ادبيات فارسی بر كسی پوشيده نيست، افزود: از گذشته، زبان و ادبيات فارسی همواره اثر گذار بوده و آثار آن در موزه ها، كتابخانه ها و دانشگاه هاي سراسر دنيا مشاهده می شود؛ اما براين باورم كه نسبت به گذشته كم كار كرده ايم. معاون استاندار فارس خواستار تلاش مجدانه برای حفظ حريم زبان و ادبيات فارسی و گسترش آن در دنيا شد و نقش انديشمندان و فرهنگوران را در اين زمينه بسيار مهم ارزيابی كرد.
دكتر نصرت الله ضرغام، رئيس بنياد ملی علم ايران و نیز صندوق حمايت از پژوهشگران و فناوران، ديگر سخنران مراسم افتتاحيه بود. او به ارائه ی گزارشی از فعاليت های بنياد ملی علم ايران پرداخت و گفت: شايد كمتر كسی با اين بنياد آشنا باشد؛ گرچه مأموريت آن، توسعه ی علم و معرفت است تا جهانی پايدار و متكی بر معرفت به وجود آورد. وی افزود: بنياد در ۳ محور از توسعه ی علم و فناوری حمايت می كند و مخاطبش در داخل و خارج کشور است. دكترضرغام با بيان اينكه اولين محور كار بنياد علم ايران، مردمی سازی علم است به توضیح درباره ی کرسی های پژوهشی در کشور پرداخت و گفت: حافظ، مولوی، نظامی، فردوسی و… نگاهی فراتر از مرزها داشته اند؛ دنيا نياز دارد كه پيان و ديدگاه اين بزرگان را درك كند و این وظیفه ی ماست که پیام این بزرگان را به سراسر جهان برسانیم. دكتر ضرغام حمايت از همايش ها و رخدادهای علمی را از برنامه های مهم بنياد ملی علم ايران خواند و اظهار داشت: برگزاری رويدادهای علمی بين المللی سبب بهبود و توسعه ی ديپلماسی علمی است؛ چراكه ارتباط فرهيختگان دانشگاهی از كشورهای مختلف سبب ارتباط ملت ها و دستيابی به صلح و آرامش جهانی می شود. در ادامه ی مراسم، تفاهم نامه ای بين بنياد ملی علم ايران و انجمن ترويح زبان و ادب فارسي به امضا رسيد.


دكتر سيدعلی اصغر ميرباقری فرد، رئيس انجمن زبان و ادب فارسی، سخنران پايانی مراسم افتتاحيه بود كه به بحث درباره ی «زبان و ادبيات فارسي، وضعيت موجود، وضعيت مطلوب» پرداخت. به گفته ی وی، گردهم آیی های انجمن از ابتدا بر اين اساس پايه ريزي شد كه خروجی ها و دستاوردهای آن در آینده، در ترويج زبان و ادب فارسی مؤثر واقع شود كه خوشبختانه هرسال، موجي در دانشگاه ها ايجاد می كند.
رئيس انجمن زبان و ادب فارسی تصریح کرد: برگزاری اين گردهم آیی به بيش از يكسال زمان نياز دارد. بنابراين ضرورت دارد از صاحب نظران و استادانی كه در اين كار مشاركت كردند و امروز حاصل آن را می بينيم تشكر كنيم. وی در ادامه بيان كرد: با حمايت صاحب نظران و پژوهشگران، چهاردهمين گردهم آيی، مردادماه سال آينده به ميزبانی دانشگاه اروميه برگزار خواهد شد.
در ادامه ی مراسم افتتاحيه، نخستين نشست علمی با مدیریت استاد مهدی محقق، دکتر محمدجعفر یاحقی، دکتر محمدحسین کرمی، دکتر فرخ حاجیان و آقای صابر سهرابی، مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس برگزار شد.
نخست استاد مهدی محقق به ایراد سخنرانی خود با عنوان «فرهنگ اسلامی و ادب فارسی» پرداخت. بنا به سخنان رئیس انجمن استادان زبان و ادب فارسی، زبان فارسی نهادی از هویت ماست. این زبان در قرون وسطی در کشورهای دیگر نیز نفوذ کرده است. استاد محقق در ادامه بر عملکرد بی بدیل دانشمندان، هنروران و ادبای فارس در زمینه هایی چون ترجمه، طب، شعر، فلسفه و… در طول تاریخ تأکید کرد و وجود شاعرانی چون حافظ و سعدی را نشانه ای از عنایت خداوند به این سرزمین دانست.


در ادامه ی نشست، دكتر محمديوسف نيری، استاد بخش زبان و ادبيات فارسی دانشكده ی ادبيات و علوم انسانی دانشگاه شيراز، سخنان خود را  با موضوع «درآمدی بر عرفان زبان» آغاز کرد. او با تأکید بر عرفان زبان در مقام یکی از ظرفیت های زبان فارسی، آن را «واکاوی زبان» دانست. وی در ادامه افزود: با عمل صالح زبان به سامان می شود و زبان كه صالح شد، دل نیز صالح می شود. دکتر نیری در نهایت، در زمینه ی تهدید زبان فارسی از سوی فضای مجازی و گفتمان رایج در بازار سخن گفت و بر ضرورت پاسداشت این گوهر بی بدیل تأکید کرد.
دكتر آذرميدخت صفوی از كشور هندوستان سخنران پايانی نخستين نشست علمی بود كه با موضوع «شعر فارسی هند؛ تار حرير دو رنگ» به سخنرانی پرداخت. وی در آغاز، از رابطه ی شعر و عرفان در سرزمين ايران سخن گفت؛ رابطه ای که از قرن ششم محسوس و نمايان شد؛ در قرن هفتم پررنگ تر جلوه کرد و درنهایت، آمیزه ی گرانبهایی از آن به سرزمین هند رسید. او در ادامه افزود: عجین شدن اندیشه های  هند و ایرانی در اشعار شاعران این دو کشور متجلی است و نفوذ عرفان ایرانی- اسلامی در هند آن چنان بوده که افزون بر شعرا، اندیشمندان هندی نیز تحت تأثیر این مکتب قرار گرفته اند.

پس از پایان نشست نخست، هشت نشست دیگر نیز در دانشکده ی الهیات دانشگاه شیراز برگزار شد که به ارائه ی مقالات برگزیده ی همایش اختصاص داشت. ادبیات کودک و نوجوان، نقد و نظریه ی ادبی و متون و دانش های ادبی موضوعات محوری چهار نشست نخست را تشکیل می داد که از ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۶ به طور هم زمان در چهار سالن برگزار شد. در ادامه نیز چهار نشست دیگر با موضوعات ادبیات معاصر، ترویج زبان فارسی و ادبیات تطبیقی از ساعت ۱۶:۳۰تا ۱۸ تشکیل شد.

افزون بر این، نخستین کارگاه آموزشی گرد هم آیی نیز با عنوان «فناوری در آموزش زبان و ادبیات فارسی» هم زمان با نشست های یادشده در تالار علامه جعفری برگزار شد.

پنج شنبه، ۱۹ مهرماه، ادامه ی نشست های علمی سیزدهمین گرد هم آیی بین المللی انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی با سه نشست در موضوعات ادب عامه، حافظ و حماسه و شاهنامه پژوهی آغاز شد. این نشست ها به طور هم زمان در سه سالن دانشکده ی الهیات دانشگاه شیراز از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۰:۳۰ به طول انجامید. در ادامه، سیزدهمین نشست علمی همایش با حضور دکتر توفبق سبحانی، دکتر نجف جوکار و دکتر نصیب گویوشف برگزار شد. دکتر علی اشرف صادقی، دکتر کورش کمالی سروستانی، دکتر پروین سلاجقه و دکتر نامیرکارا خلیلویچ سخنرانان این نشست بودند که به ترتیب، زبان فارسی، سعدی، ادبیات معاصر و حافظ را موضوع سخنرانی خود قرار دادند. نشست بعدی همایش از ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۶ با مدیریت دکتر زرین تاج واردی، دکتر محمدرضا امینی و دکتر خیرالله محمودی برگزار شد. در این نشست، دکتر مهدی زرقانی به بحث درباره ی جنسیت معشوق در غزل فارسی پرداخت. زن در ادبیات مهاجرت ایران از سوی دکتر امیرعلی نجومیان بررسی شد؛ دکتر عبدالرضا مدرس زاده عرفان گرایی خاقانی در قصاید خمسه ی مصطفوی را موضوع سخنرانی خود قرار داد و دکتر نوش آفرین انصاری درباره ی کامیابی ها و ناکامی های ادبیات کودکان و نوجوانان سخن راند. آخرین نشست علمی دومین روز از گردهم آیی انجمن ترویج، به حافظ اختصاص یافت. در این نشست که از ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۶ در سالن دکتر جعفر شهیدی برگزار شد، دکتر علی گزل یوز، دکتر علیرضا مظفری، دکتر توفیق سبحانی و دکتر ابوالکلام سرکار به ایراد سخنرانی های خود پرداختند. سخنرانی مهمانان خارجی به ترتیب، ترجمه ها و شروح حافظ به زبان ترکی و بنگالی را دربرمی گرفت و تأثیرپذیری حافظ از شیخ صنعان و خداباوری در شعر حافظ موضوع سخنرانی دو سخنران دیگر را تشکیل می داد.

گفتنی است از ساعت ۱۶:۳۰ تا ۱۸ دو کارگاه آموزشی نیز با محوریت زبان و ادبیات فارسی در دانشکده ی الهیات برگزار شد. افزون بر این، نمایشگاه کتاب در محل برگزاری نشست ها برپا بود و  علاقه مندان می توانستند کتاب های ادبی، فلسفی، مذهبی و… مورد علاقه ی خود را با ۳۰ درصد تخفیف خریداری کنند.

همچنین ببینید

گزارش بیست و دومین مراسم یادروز حافظ در شیراز

 بیست و دومین مراسم یادروز حافظ و اختتامیه ی سیزدهمین گردهم آیی بین المللی انجمن ترویج …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *